OVER ONS

Oprichting van de Stichting

24 januari is gekozen als de jaarlijkse Internationale Dag van de Bedreigde Advocaat omdat op deze dag in 1977 vier mensenrechtenadvocaten en een collega werden vermoord in hun kantoor aan de Calle Atocha 55 in Madrid. Vier anderen raakten ernstig gewond, maar overleefden de aanval. Deze vreselijke gebeurtenis staat ook bekend als het Atocha-bloedbad.

De daders hadden allemaal banden met neofascistische organisaties die tegen de democratie waren. Degenen die betrokken waren bij het bloedbad en hun handlangers werden veroordeeld tot gevangenisstraf. Er blijven twijfels bestaan over de vraag of alle schuldigen voor het gerecht zijn gebracht.

Journalist Juancho Dumall schreef ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van het bloedbad: ‘Het was een terroristische daad die de toekomst van het land vormde op een manier die de moordenaars nooit hadden verwacht en die in plaats daarvan door de slachtoffers werd gewenst.’

Deze gebeurtenis vond plaats tijdens de overgangsperiode na de dood van dictator Franco in 1975. Spanje stond aan de vooravond van een burgeroorlog, terwijl een progressieve Spaanse politicus het regime van binnenuit probeerde te veranderen in een democratie. Dit transitieproces stond als gevolg van de aanval onder grote druk en dat zorgde voor een paar zeer zorgwekkende weken. Er wordt gezegd dat het voormalig premier Suárez was die, bij gebrek aan een gevreesde communistische opkomst, de communistische partij PCE legaliseerde. Historici beschouwden deze beslissing als een beslissende factor in het succes van de Spaanse transitie.
Van de daders, die banden hadden met extreemrechtse partijen en organisaties, werd er één veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf, een ander vluchtte naar Brazilië en de derde belandde in Bolivia in de gevangenis wegens drugssmokkel.

Hans Gaasbeek publiceerde voor hoogleraar Peter van Koppen een artikel in het Liber Amicorum: Beacons in Legal Psychology. Dit artikel geeft een helder beeld van de werkwijze van de Stichting op de Filipijnen. Het artikel beschrijft de aanhoudende moorden op advocaten in de Filippijnen. De Stichting biedt door de jaren heen continue steun aan collega’s.